Polish English German
Baza firm Dodaj firmę
Zapisz się na bezpłatny newsletter:
  Twój e-mail:

Pochwal się swoim profesjonalizmem

E-learning
Podnoszenie kwalifikacji
Internetowa
giełda nieruchomości
aktualności
Poradnik ekspertów
formularz zapytania



Strona główna | Rynek Nieruchomości | Monitoring nieruchomości | Powierzchnia i ludność w przekroju i ludność w przekroju terytorialnym w...

Powierzchnia i ludność w przekroju i ludność w przekroju terytorialnym w 2005 r (26.07.2005)

Zmiany podziału terytorialnego 

Według stanu w dniu 1 stycznia 2005 r. jest w Polsce 16 województw, 314 powiatów, 65 miast na prawach powiatu oraz 2478 gmin. Liczba jednostek na wszystkich trzech poziomach podziału terytorialnego kraju nie zmieniła się w porównaniu z poprzednim rokiem.
Z dniem 1 stycznia 2005 r. nastąpiły natomiast w podziale terytorialnym kraju zmiany o innym charakterze, a mianowicie:
*** zmiany granic gmin ? łącznie zmienione zostały granice 22 gmin (w tym 4 o statusie miasta) położonych w 7 województwach. W dziewięciu przypadkach zmiany granic dotyczyły gmin położonych na terenie tych samych powiatów. Pozostałe zmiany miały wpływ na przebieg granic jednostek wyższego rzędu, tj.:
- 3 powiatów i 1 miasta na prawach powiatu,
- 2 województw: lubelskiego i mazowieckiego;
*** nadanie statusu miasta miejscowości wiejskiej Olszyna w pow. lubańskim, woj. Dolnośląskie;
w związku tym, w porównaniu z ubiegłym rokiem, wzrosła o 1 (do 580) liczba gmin miejsko-wiejskich a zmalała o 1 (do1591) liczba gmin wiejskich;
liczba miast ogółem wzrosła do 887, w tym miast położonych na terenie gmin miejsko-wiejskich do 580; 
*** korekty granic 6 miast położonych na terenie gminy miejsko-wiejskiej; polegały one na przyłączeniu do miast fragmentów obszarów wiejskich tych gmin; 
*** zmiana nazwy gminy wiejskiej Grążawy w powiecie brodnickim, woj. kujawsko-pomorskie na Bartniczka; 
Na uwagę zasługuje zmiana granic dwóch gmin w pow. wyszkowskim, woj. mazowieckie - Somianka i Wyszków. W tym przypadku wymiana terenu nastąpiła w obie strony: 
* z Wyszkowa do Somianki przyłączony został niezamieszkany teren o powierzchni 100 ha, 
* z Somianki do Wyszkowa natomiast przeniesiono obszar o powierzchni 86 ha, zamieszkany przez 9 osób. 

Zmiany objęły więc łącznie teren o powierzchni 186 ha ale zapis w Tabl. 25 stanowi wynik bilansu i pokazuje, że gmina Wyszków tracąc obszar 14 ha zyskuje jednocześnie 9 mieszkańców.
Zmiany w zasadniczym podziale terytorialnym kraju wprowadzone zostały łącznie w 9 województwach.

Zmiany powierzchni i liczby ludności jednostek podziału terytorialnego

A. Zmiany powierzchni

Zmiany wprowadzone w podziale terytorialnym kraju wpłynęły na powierzchnię ogólną jednostek należących do wszystkich stopni podziału terytorialnego, tj. województw, powiatów oraz gmin a także rzutowały na powierzchnię regionów (NTS 1) i podregionów (NTS 3). 
Powierzchnia woj. lubelskiego zwiększyła się o 706 ha w wyniku przyłączenia fragmentu obszaru z woj. mazowieckiego. 
Powierzchnia miast na prawach powiatu zwiększyła się o 6 ha i o tyle samo zmniejszyła powierzchnia powiatów w Polsce w wyniku przyłączenia do miasta na prawach powiatu Poznania fragmentu obszaru z powiatu poznańskiego.
Spośród 22 gmin, których granice uległy zmianie, 4 to gminy miejskie, 11 gmin wiejskich i 7 gmin miejsko-wiejskich. W wyniku tych zmian nastąpił wzrost powierzchni gmin miejskich o 478 ha i gmin miejsko 
Spośród 22 gmin, których granice uległy zmianie, 4 to gminy miejskie, 11 gmin wiejskich i 7 gmin miejsko-wiejskich. W wyniku tych zmian nastąpił wzrost powierzchni gmin miejskich o 478 ha i gmin miejsko-wiejskich o 5573 ha, zmniejszyła się natomiast o 6051 ha powierzchnia gmin wiejskich. Największa wymiana obszaru między gminami, rzutująca jednocześnie na granice województw, co wspomniano powyżej, dotyczyła obszaru o powierzchni 706 ha przyłączonego do gminy wiejskiej Łaziska w pow. opolskim, woj. lubelskie z gminy wiejskiej Solec nad Wisłą w pow. lipskim, woj. mazowieckie. 
W skali kraju powierzchnia miast zwiększyła się o 4249 ha i o tyle zmalała powierzchnia terenów wiejskich. W największym stopniu jest to wynikiem dwóch zmian terytorialnych w woj. dolnośląskim. W pow. lubańskim, na terenie gminy Olszyna utworzone zostało miasto Olszyna o powierzchni 2026 ha oraz do miasta Polkowice, położonego na terenie gminy o tej samej nazwie przyłączonych zostało 1496 ha z obszaru wiejskiego tej gminy.

B. Zmiany liczby ludności

W porównaniu z poprzednim rokiem liczba ludności Polski zmniejszyła się o 16773 osoby, co stanowi 0,04%, przyjmując za 100% liczbę ludności kraju na koniec grudnia 2003 r. 
Największy procentowo spadek liczby mieszkańców odnotowano w województwach: opolskim (0,39%, 4136 osób), łódzkim (0,36%, 9392 osoby) i śląskim (0,30%, 14211 osób). Województwami o największym, wyrażonym w odsetkach, wzroście liczby ludności są: pomorskie (0,23%, 5123 osoby), małopolskie (0,22%, 7252 osoby) i mazowieckie (0,20%, 10482 osoby). Liczba ludności zwiększyła się w połowie województw. 
O 17694 osoby (0,07%) w porównaniu z poprzednim rokiem zwiększyła się liczba mieszkańców powiatów. Procentowo najwięcej osób (ponad 2%) przybyło w 5 powiatach: bydgoskim i toruńskim, woj. kujawsko-pomorskie, piaseczyńskim, woj. mazowieckie, poznańskim, woj. wielkopolskie i polickim woj. zachodniopomorskie. Liczba ludności spadła w 189 powiatach a największy procentowy spadek odnotowano w powiecie lipskim, woj. mazowieckie (2,33%, 886 osób). Miała na to w dużej mierze wpływ zmiana w podziale terytorialnym kraju polegająca na wyłączeniu fragmentu jego obszaru i przyłączenia go do powiatu opolskiego w woj. lubelskim. Z miast na prawach powiatu ubyło 34467 osób (0,27%), najwięcej procentowo, tak jak w poprzednim roku z miasta Sopot w woj. pomorskim (1,15%, 470 osób). Największy ubytek, biorąc pod uwagę liczbę osób nastąpił w mieście na prawach powiatu Łódź (5125, 0,66%). Łącznie w tej grupie spadek liczby mieszkańców odnotowano w 48 na 65 jednostek. Największy wzrost liczby mieszkańców nastąpił w miastach na prawach powiatu: Olsztyn, woj. warmińsko-mazurskie (0,45%, 775 osób) i Przemyśl, woj. podkarpackie (0,44%, 300 osób).
Rozpatrując zbiorowość 2478 gmin, wzrost liczby ludności odnotowano w 1070. Najwięcej mieszkańców przybyło w gminach wiejskich: Dobra (Szczecińska) w pow. polickim, woj. zachodniopomorskie (8,49%, 876 osób) i Osielsko w pow. bydgoskim, woj. kujawsko-pomorskie (8,34%, 630). Kolejna gmina Łaziska w pow. opolskim, woj. lubelskie (7,46%, 366) wykazała wzrost liczby ludności w związku ze wspomnianą już zmianą administracyjną, tj. przyłączeniem fragmentu obszaru z gminy Solec nad Wisłą w pow. lipskim, woj. mazowieckie. Z kolei w wyniku tej zmiany, gmina Solec nad Wisłą ma największy ubytek liczby ludności wśród gmin, wynoszący 7,49% (464 osoby).
W odniesieniu do poprzedniego roku ludność miast zmniejszyła się o 42833 osoby (0,18%). Procentowo najwięcej mieszkańców miast ubyło w województwach: świętokrzyskim (0,50%, 2953 osoby), śląskim (0,47%, 17544) i łódzkim (0,46%, 7770). Tylko w dwóch województwach wzrosła liczba ludności miast: w mazowieckim o 0,22% (7419 osób) i podlaskim o 0,01% (69 osób). Spadek liczby ludności zanotowano w 562 spośród 887 miast. Największy procentowo (ponad 3%), wystąpił w miastach: Mirosławiec w pow. wałeckim, woj. zachodniopomorskie (ubytek 103 osób), Karpacz w pow. jeleniogórskim, woj. dolnośląskie (172) i Hel w pow. puckim, woj. pomorskie (138). Największy procentowy przyrost przypada na miasta położone na terenie gminy: Nowy Staw w pow. malborskim, woj. pomorskie (11,89%, 462 osoby), Ostrów Lubelski w pow. lubartowskim, woj. lubelskie (4,27%, 91) oraz Głogów Małopolski w pow. rzeszowskim, woj. podkarpackie (3,54%, 171). W przypadku miasta Nowy Staw przyrost liczby mieszkańców związany był głównie z faktem przyłączenia do niego fragmentu obszaru wiejskiego gminy. 

 

Liczba mieszkańców terenów wiejskich wzrosła o 26060 osób, co stanowi 0,18% w porównaniu z rokiem poprzednim. W 10 województwach nastąpił przyrost, przy czym największy procentowo w województwach: pomorskim (0,89%, 6280 osób) i wielkopolskim (0,58%, 8322). Najwięcej ludności zamieszkującej tereny wiejskie ubyło w województwach: podlaskim (0,60%, 2981 osób), opolskim (0,37%, 1835 osób) i lubelskim (0,34%, 4240 osób).

Gęstość zaludnienia 

Liczba osób przypadających na 1 km2 powierzchni Polski nie zmieniła się w porównaniu z poprzednim rokiem i wynosi 122. W przekroju województw największą gęstością zaludnienia charakteryzuje się ponownie województwo śląskie (381 osoby/km2, spadek z 382). Następne jest woj. małopolskie (215 osób/km2, wzrost z 214). Najniższa wartość wskaźnika, bez zmian w odniesieniu do poprzedniego roku, przypada na województwa: warmińsko-mazurskie i podlaskie (odpowiednio 59 i 60 osób/km2).
Powiatami o najwyższej gęstości zaludnienia są nadal: pruszkowski w woj. mazowieckim (584 osób/km2, wzrost z 581) oraz wodzisławski w woj. śląskim (541 osób/km2, bez zmian). Grupa powiatów o wartości wskaźnika powyżej 200 osób/km2 liczy 24 jednostki, z których 10 położonych jest w woj. śląskim a 5 w woj. mazowieckim. Najmniej osób ? 20 ponownie przypada na 1 km2 w powiecie bieszczadzkim, w woj. podkarpackim, a także w powiatach sejneńskim i suwalskim w woj. podlaskim (odpowiednio 25 i 27). Miastem na prawach powiatu o najwyższej gęstości zaludnienia są, tak jak w poprzednim roku, Świętochłowice w woj. śląskim (4210 osób/km2, spadek z 4238). Kolejne jednostki z tej grupy o gęstości zaludnienia wyższej niż 3000 osób/km2 to: Chorzów także w woj. śląskim (3430 osób/km2, spadek z 3448 osób/km2), m. st. Warszawa w woj. mazowieckim (3275 osób/km2, wzrost z 3269) oraz Białystok w woj. podlaskim (3109 osób/km2, wzrost z 3107). Najmniej mieszkańców ? 211, tak jak w poprzednim roku przypada na 1 km2 w mieście na prawach powiatu Świnoujście w woj. zachodniopomorskim.
W zbiorowości gmin miejskich największą gęstość zaludnienia odnotowano w woj. mazowieckim (1990 osób/km2, spadek z 1993). Najgęściej zaludnione gminy wiejskie położone są w województwie śląskim (122 osób/km2, bez zmian) a gminy miejsko-wiejskie w woj. małopolskim (232 osób/km2, wzrost z 231)

 

Wśród gmin imiennie najwyższą wartością wskaźnika charakteryzują się: Świętochłowice w woj. śląskim, wspomniane już przy rozpatrywaniu miast na prawach powiatu oraz Piastów w pow. pruszkowskim w woj. mazowieckim (4002 osoby/km2, spadek z 4013). Kolejnymi gminami miejskimi o gęstości zaludnienia przekraczającej 3000 osób/km2 pozostają: Legionowo, pow. legionowski, woj. mazowieckie a także wspomniane już jako miasta na prawach powiatu: Chorzów w woj. śląskim, m. st. Warszawa oraz Białystok w woj. podlaskim. Gminą miejsko-wiejską o najwyższej liczbie osób przypadającej na 1 km2 jest nadal Wołomin w pow. wołomińskim, woj. mazowieckie (799, spadek z 818). Najgęściej zaludnioną gminą wiejską są Buczkowice w pow. bielskim, woj. śląskie (bez zmian 542 osoby/km2). Najniższą gęstość zaludnienia (poniżej 10 osób/km2) ma 5 gmin. Spośród nich po dwie gminy wiejskie znajdują się w województwach:
* podkarpackim: Lutowiska w pow. bieszczadzkim i Cisna w pow. leskim, 
* podlaskim: Płaska w pow. augustowskim i Giby w pow. sejneńskim. 

Piąta jednostka ? Nowe Warpno w pow. polickim w woj. zachodniopomorskim ? jest gminą miejsko-wiejską. Gminą miejską o najniższej, niezmienionej od poprzedniego roku, wartości wskaźnika pozostała Krynica Morska w pow. nowodworskim, woj. pomorskie (13 osób/km2).
Najgęściej zaludnione tereny miejskie znajdują się w województwach: kujawsko-pomorskim i mazowieckim (powyżej 1500 osób/km2), najmniej osób przypada na 1km2 w miastach województw: opolskiego (727) i podlaskiego (767).
Miastami o największej liczbie osób przypadającej na 1km2 (ponad 3500) są, wspomniane już gminy miejskie: Świętochłowice, Piastów i Legionowo oraz leżący w gminie miejsko-wiejskiej Swarzędz (pow. poznański, woj. wielkopolskie). Najmniejsza wartość wskaźnika przypada na wymienioną już gminę miejską Krynica Morska oraz leżące na terenie gmin miejsko-wiejskich w woj. podlaskim miasta: Suraż w pow. białostockim (29 osób/km2) i Kleszczele w pow. hajnowskim (32 osoby/km2).
Największą gęstość zaludnienia obszarów wiejskich odnotowano w województwach: małopolskim i śląskim (odpowiednio 121 i 117 osób/km2), najmniejszą w województwach: warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim (po 24 osoby/km 2).

Ludność według grup wieku

Struktura wiekowa ludności jest prezentowana według tzw. ekonomicznych grup wieku, tj. ludności w wieku przedprodukcyjnym, produkcyjnym i poprodukcyjnym. Wymienione grupy wiekowe stanowią odpowiednio 21,2 %, 63,5% i 15,3% ogółu ludności Polski.
W ciągu 2004 r. odnotowano spadek liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym wynoszący 262741 osób, co w odniesieniu do poprzedniego roku stanowi 3,1%. Składa się na niego ubytek we wszystkich najmłodszych grupach wiekowych wynoszący:
8407 osób w wieku 0-2 lata,
45127 osób w wieku 3-6 lat,
149400 osób w wieku 7-14 lat,
59807 osób w wieku 15-17 lat.

Największy spadek liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym w przekroju województw odnotowano, tak jak w poprzednim roku, w woj. opolskim (4,4%), najmniejszy w woj. mazowieckim (2,5 %). Procentowy udział osób tej grupy wiekowej, tak jak w poprzednim roku, jest najwyższy w woj. podkarpackim (23,9), najniższy w woj. łódzkim (19,3).
W porównaniu z poprzednim rokiem liczba osób w wieku produkcyjnym zwiększyła się o 200810, co stanowi 0,8%. Województwami o największych przyrostach, po 1,2% są: wielkopolskie i podkarpackie. Ludność w wieku produkcyjnym stanowi największy odsetek ludności ogółem w woj. dolnośląskim i zachodniopomorskim (po 65,1%) najmniej procentowo jest osób w tym wieku w województwie podlaskim (61,1%).
Wzrosła także o 45158 osób liczba ludności w wieku poprodukcyjnym. Stanowi to 0,8% w odniesieniu do poprzedniego roku. W przekroju województw tylko w woj. łódzkim odnotowany został spadek liczby ludności tej grupy wiekowej, zresztą jedynie o 0,1%. W pozostałych województwach liczba osób w wieku poprodukcyjnym zwiększyła się. Największy wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem wystąpił ponownie w woj. śląskim (1,8%). Województwami, w których odsetek osób tej grupy wiekowej jest największy są: łódzkie (17,2%) i świętokrzyskie (16,9%). Najmniejszy odnotowano ponownie w woj. warmińsko-mazurskim (13,3%).

Lokaty jednostek podziału terytorialnego kraju pod względem powierzchni i liczby ludności

Wszystkie województwa, w porównaniu z poprzednim rokiem, zachowały swoje lokaty pod względem powierzchni. Pod względem liczby ludności jedynie województwa: lubelskie i pomorskie (pozycja 8 i 7) wymieniły się lokatami uzyskanymi w poprzednim roku. Woj. mazowieckie ma ponownie pierwszą lokatę zarówno w odniesieniu do powierzchni (3555971 ha) jak i liczby ludności (5145591 mieszkańców). Najmniejsze pod względem powierzchni jest woj. opolskie (941247 ha) a pod względem liczby ludności woj. lubuskie (1009168).
Wśród powiatów i miast na prawach powiatu nie zanotowano jednostek o jednakowej powierzchni czy liczbie ludności. Liczba lokat w obu kategoriach jest więc równa liczbie tych jednostek:
- dla powiatów ? lokaty od 1 do 314, 
- dla miast na prawach powiatu ? lokaty od 1 do 65. 
Gminy pod względem powierzchni uzyskały lokaty od 1 do 2354 a pod względem liczby ludności od 1 do 2304.

A. Lokaty powiatów i miast na prawach powiatu oraz gmin pod względem powierzchni

Na ogólną liczbę 314 powiatów, 8 ma powierzchnię większą niż 200000 ha. Pierwszą lokatę w tej grupie uzyskał, tak jak w poprzednim roku, powiat białostocki w woj. podlaskim (298464 ha). 
W grupie 5 najmniejszych powiatów o powierzchni poniżej 30000 ha (lokaty od 310 do 314) jest pow. pruszkowski w woj. mazowieckim oraz 4 jednostki należące do woj. śląskiego, tj. powiaty: wodzisławski, mikołowski, rybnicki i najmniejszy obszarowo, tak jak w poprzednim roku, powiat bieruńsko-lędziński (15668 ha, lokata 314). Powiat opolski w woj. lubelskim mający w poprzednim roku jednakową 178 pozycję z pow. pajęczańskim w woj. łódzkim, na skutek przyłączenia fragmentu obszaru z pow. lipskiego w woj. warszawskim otrzymał obecnie lokatę 175 (wzrost powierzchni z 80414 do 81120 ha).
Przeciętna powierzchnia powiatu w Polsce nie zmieniła się w porównaniu z poprzednim rokiem i wynosi 974 km2. Powierzchnię wyższą ma 131 powiatów.
Wśród miast na prawach powiatu pierwszą lokatę (z powierzchnią 51690 ha) uzyskało ponownie m. st. Warszawa w woj. mazowieckim. Lokaty 2 i 3 mają: Kraków, woj. małopolskie i Szczecin, woj. zachodniopomorskie, oba miasta o powierzchni większej niż 30000 ha. Najmniejsze obszarowo miasta na prawach powiatu to, tak jak w poprzednim roku: Świętochłowice w woj. śląskim (1322 ha, 65 lokata) i Sopot w woj. pomorskim (1731 ha, 64).
Przeciętna powierzchnia miasta na prawach powiatu w Polsce wynosi nadal 108 km2. Powierzchnię większą mają 22 jednostki.
Wśród gmin pierwszą lokatę pod względem powierzchni, tak jak w poprzednim roku, osiągnęła miejsko-wiejska gmina Pisz, pow. piski, woj. warmińsko-mazurskie (63480 ha). Lokaty od 2 do 4 mają gminy o powierzchni także przekraczającej 50000 ha. Oprócz dwóch jednostek położonych w woj. zachodniopomorskim, tj. gmin: Wałcz w pow. wałeckim i Szczecinek w pow. szczecineckim znajduje się tu również gmina miejska m. st. Warszawa wspomniana już przy omawianiu miast na prawach powiatu, która z powierzchnią 51690 ha uzyskała 3 lokatę.
Największe zmiany lokat gmin wynikają z wyłączenia obszaru o powierzchni 706 ha z gminy Solec nad Wisłą w pow. lipskim, woj. mazowieckie i włączenia go do gminy Łaziska w pow. opolskim, woj. lubelskie. Lokata gminy Solec nad Wisłą obniżyła się z pozycji 828 na 928, co odpowiada powierzchni 13035 ha. Lokata gminy Łaziska podniosła się z 1375 do 1257 - powierzchnia 10871 ha.
Gminy o powierzchni mniejszej niż 1000 ha to 23 jednostki zajmujące lokaty niższe od 2331. W grupie tej występuje tylko jedna gmina wiejska, tj. Jejkowice, pow. rybnicki, woj. śląskie (759 ha, lokata 2342), pozostałe gminy mają charakter miejski. Kolejność gmin w tej grupie nie zmieniła się od poprzedniego roku, jedynie gmina miejska Raciąż w pow. płońskim, woj. mazowieckie (dotąd o najmniejszej powierzchni w województwie) w związku z przyłączeniem do niej fragmentu obszaru z gminy wiejskiej Raciąż podniosła swą lokatę z 2351 do 2339. Najmniejszą gminą w woj. mazowieckim jest obecnie Piastów w pow. pruszkowskim (583 ha, 2346 lokata). Najmniejszą obszarowo gminą w Polsce jest, tak jak w poprzednim roku, Górowo Iławeckie pow. bartoszycki, woj. warmińsko-mazurskie (332 ha, 2354).
Przeciętna powierzchnia gminy w Polsce wynosi, tak jak w poprzednim roku, 126 km2. Powierzchnię większą ma 1013 gmin.
W 108 przypadkach taką samą lokatę uzyskały dwie gminy, w 8 przypadkach 3 gminy.
W zbiorowości miast pierwszą lokatę uzyskało m. st. Warszawa, wspomniane powyżej, a ostatnią, 782 lokatę miasto leżące na terenie gminy Stawiszyn w pow. kaliskim, woj. wielkopolskie o powierzchni 99 ha.
W 93 przypadkach taką samą lokatę uzyskały dwa miasta, w 6 przypadkach 3 miasta. Przeciętna powierzchnia miasta w Polsce wynosi 24 km2, miast większych jest 234.

B. Lokaty powiatów, miast na prawach powiatu oraz gmin pod względem liczby ludności

Pierwszą lokatę pod względem liczby ludności uzyskał, tak jak w poprzednim roku, powiat poznański w woj. wielkopolskim (280874 mieszkańców). Druga lokata należy do pow. krakowskiego w woj. małopolskim, o liczbie ludności 242731. Lokaty od 3 do 20 mają powiaty o liczbie ludności ponad 150000 nie przekraczającej jednak 200000. W tej grupie liczącej 18 jednostek znajduje się 5 powiatów należących do woj. małopolskiego. Są to powiaty: nowosądecki (lokata 5), tarnowski (6), nowotarski (8), wadowicki (18) i oświęcimski (19). Najniższą w kraju, 314 lokatę uzyskał ponownie powiat sejneński w woj. podlaskim z liczbą 21461 mieszkańców. Kolejne powiaty o najmniejszej liczbie mieszkańców, poniżej 30000, mają lokaty od 310 do 313 i położone są w województwach: 
* warmińsko-mazurskim ? gołdapski (lokata 310, 27062 mieszkańców) i węgorzewski (312, 23798), 
* podkarpackim ? leski (311, 26593) i bieszczadzki (313, 22303). 

W powiecie zamieszkuje przeciętnie 80708 osób. Wyższą liczbę mieszkańców ma 125 powiatów. 
Pierwszą lokatę wśród miast na prawach powiatu utrzymało m. st. Warszawa z liczbą mieszkańców 1692854. Kolejne lokaty 2 i 3 przypadły miastom: Łódź w woj. łódzkim (774004 mieszkańców) i Kraków w woj. małopolskim (757430). Powyżej 500000 mieszkańców mają również miasta na prawach powiatu: Wrocław w woj. dolnośląskim i Poznań w woj. wielkopolskim z lokatami 4 i 5. Tak, jak w poprzednim roku mniej niż 50000 mieszkańców mają tylko 4 miasta na prawach powiatu z lokatami od 62 do 65. Na ostatniej pozycji znajduje się nadal Sopot w woj. pomorskim zamieszkany przez 40547 osób. 
Przeciętna liczba osób zamieszkująca w mieście na prawach powiatu to 197409. Wyższą niż przeciętna liczbę ludności ma 18 jednostek.
W zbiorowości gmin najwyższe lokaty pod względem liczby ludności zajmują gminy miejskie będące równocześnie miastami na prawach powiatu. Ich lokaty, do pozycji 30 włącznie, są jednakowe z lokatami dla miast na prawach powiatu. Pierwszą gminą miejską bez tego statusu jest Wałbrzych w pow. wałbrzyskim, woj. dolnośląskie (127566 osób, lokata 31) a kolejne to: Inowrocław w pow. inowrocławskim, woj. kujawsko-pomorskie (77647 osób, lokata 48) i Lubin w pow. lubińskim woj. dolnośląskim (77509, 49). Lokaty od 1 do 73 włącznie (co odpowiada liczbie 60541 mieszkańców) uzyskały tylko gminy miejskie, z których 56 ma także status miasta na prawach powiatu. Pierwsza jednostka o innym charakterze, tj. miejsko-wiejska gmina Nysa, powiat nyski, woj. opolskie uzyskała lokatę 74 (60306 osób). Najwyższą lokatę wśród gmin wiejskich ma Dębica w pow. dębickim, woj. podkarpackie (242, 23767). Gminy z najniższą w kraju liczbą ludności (mniejszą niż 2000 osób) to 12 jednostek, które uzyskały lokaty od 2293 do 2304. W porównaniu z poprzednim rokiem grupa ta zwiększyła się o gminę Krempna w pow. jasielskim, woj. podkarpackie (1976 mieszkańców, obniżenie lokaty z 2267 na 2293). 10 jednostek w tej grupie jest gminami wiejskimi ale najniższe lokaty mają ponownie: miejska gmina Krynica Morska w pow. nowodworskim, woj. pomorskie (1321 osób, ostatnia 2304 lokata) i miejsko-wiejska gmina Nowe Warpno w pow. polickim, woj. zachodniopomorskie (1585 osób, 2303 lokata).
Przeciętnie gminę w Polsce zamieszkuje 15405 osób. Większą liczbę osób odnotowano w 473 gminach.
W 149 przypadkach taką samą lokatę miały dwie, w 11 przypadkach trzy gminy, a w 1 przypadku 4 gminy (lokata 2009 odpowiadająca 4062 mieszkańcom).
Wśród miast najwyższe lokaty uzyskały te gminy miejskie, które wspomniano przy rozpatrywaniu liczby ludności miast na prawach powiatu i gmin. Miastem mającym najwyższą lokatę a nie będącym gminą miejską jest Nysa w pow. nyskim, woj. dolnośląskie (47793 osoby, lokata 96). Najniższe lokaty, odpowiednio 871 i 870, uzyskały dwa miasta leżące na terenie gmin miejsko-wiejskich: Wyśmierzyce w pow. białobrzeskim, woj. mazowieckie (884 mieszkańców) i Suraż w pow. białostockim, woj. podlaskie (983 mieszkańców).
W 14 przypadkach taką samą lokatę miały dwa a w 1 przypadku trzy miasta. Przeciętna liczba mieszkańców miasta w Polsce wynosi 26468. Większą ilość mieszkańców ma 167 miast.

Zmiany w podziale na regiony (NTS 1) i podregiony (NTS 3)

Nomenklatura Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) wprowadzona w Polsce w 2000 r. obejmuje 5 poziomów: 3 poziomy zasadniczego podziału terytorialnego kraju oraz dodatkowe 2 poziomy nieadministracyjne ? regiony (NTS1) i podregiony (NTS3). Dane prezentowane dla regionów, województw, podregionów, powiatów i gmin odpowiadają poszczególnym poziomom nomenklatury od poziomu 1 do poziomu 5. 

 

Regiony (NTS 1) wprowadzone z dniem 1 maja 2004 r. zastąpiły na Poziomie 1 dotychczasową jedną jednostkę obejmującą obszar całego kraju. Regiony grupują jednostki szczebla wojewódzkiego. Największy powierzchniowo (74860 km2) pozostaje region wschodni składający się z czterech województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego i świętokrzyskiego. Jego powierzchnia zwiększyła z dniem 01.01.2005 r. o 7 km2 w związku przyłączeniem do woj. lubelskiego fragmentu obszaru z woj. mazowieckiego. Jednocześnie zmiana ta wpłynęła na zmniejszenie się o 7 km2, do 53778 powierzchni regionu Centralnego, w skład którego wchodzi woj. mazowieckie. Najmniejszą powierzchnię (27521 km2) ma ponownie region południowy, w którego skład wchodzą województwa: małopolskie i śląskie. 
Region południowy pozostaje natomiast na pierwszym miejscu pod względem liczby ludności (prawie 8 mln mieszkańców), w związku z czym najwyższa jest tu gęstość zaludnienia, wynosząca 289 osób na km2.
Najmniej osób (niecałe 4 mln) zamieszkuje w regionie południowo-zachodnim, składającym się z województw: dolnośląskiego i opolskiego.

 

Najniższa gęstość zaludnienia przypada na regiony: wschodni (90 osób/km2), wspomniany wyżej, jako największy pod względem powierzchni oraz północno-zachodni (91 osób/km2) obejmujący województwa: lubuskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie.
Podregiony ? Poziom 3 Nomenklatury Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych grupują w ramach województwa kilka do kilkunastu powiatów. Zmiany zasięgu terytorialnego niektórych podregionów, jakie nastąpiły od 1 stycznia 2005 r., związane są ze zmianami granic sąsiadujących ze sobą gmin leżących na terenie różnych podregionów. Zmiany te dotyczą: 
- wyłączenia fragmentu obszaru gminy Solec nad Wisłą w pow. lipskim, o powierzchni 706 ha zamieszkanego przez 406 osób, z podregionu 21 ? radomskiego (woj. mazowieckie) i włączenia go do gminy Łaziska w pow. opolskim w podregionie 09 ? lubelskim (woj. lubelskie), 
- wyłączenia w woj. wielkopolskim fragmentu obszaru gminy Mosina w pow. poznańskim o powierzchni 6 ha, zamieszkanego przez 50 osób, z podregionu 39 ? poznańskiego i przyłączenia go do miasta na prawach powiatu Poznań, w podregionie 42 ? m. Poznań. 

Przejścia graniczne

W tablicy zawierającej dane o gminach imiennie odpowiednio zaznaczono jednostki, na terenie których znajdują się ogólnodostępne przejścia graniczne. Są one przeznaczone do przekraczania granicy państwowej na podstawie paszportów oraz innych uprawniających do tego dokumentów. Nie uwzględniono przejść granicznych przeznaczonych wyłącznie dla małego i uproszczonego ruchu granicznego, które można przekraczać na podstawie wydanych przepustek. 
Najwięcej ogólnodostępnych przejść granicznych znajduje się na zachodnim i południowo-zachodnim odcinku granicy państwowej, w województwach: dolnośląskim (w 15 gminach), lubuskim (w 8 gminach) i zachodniopomorskim (w 8 gminach).

Źródło: Główny Urząd Statystyczny 
http://www.stat.gov.pl/dane_spol-gosp/ludnosc/powierz_teryt/2005/notatka/index.htm

 © Wszystkie prawa zastrzeżone
Żadna część jak i całość utworów zawartych na stronie www.ign.org.pl nie może być powielana i rozpowszechniania lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętą digitalizacją, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Instytutu Gospodarki Nieruchomościami www.ign.org.pl. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Instytutu Gospodarki Nieruchomościami lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Zamknij

Strona ign.org.pl używa plików cookies w celu ułatwienia korzystania ze strony oraz dostosowania treści do preferencji użytkownika. Jeśli nie zgadzasz się na zapisywanie tych plików na dysku Twojego komputera zmień ustawienia swojej przeglądarki. Przeglądając tą stronę zgadzasz się na używanie plików cookies zgodnie z aktualnie stosowanymi ustawieniami przeglądarki internetowej.